Çikolata Kisti (Endometriozis) – Doç. Dr. Mehtap POLAT
(0530) 011 41 33

Çikolata Kisti (Endometriozis)

Çikolata Kisti (Endometriozis)

Çikolata kisti, rahim içini döşeyen endometrial hücrelerin rahim dışında yerleşerek üremesidir. Nedeni tam olarak bilinmemektedir ancak, en kabul edilen oluş mekanizması, adet sırasında vajinal kanama ile atılan rahim iç tabakası hücrelerinin, tüplerden karın boşluğuna da akarak yumurtalıklara ya da karın içinde yerleşmesidir. Ancak neden, tüplerden geri akım olan her hastada endometriosis oluşmadığı, bazılarında oluştuğu, yatkınlığı arttıran faktörün ne olduğu tam olarak halen aydınlatılamamıştır. Ayrıca nadiren barsaklara, rahim üst yüzeyine de yerleşim gösterebilir ve karın içinde tüp, yumurtalık, rahim ilişkisini bozacak şiddette yapışıklığa neden olabilir. Yumurtalıklara yerleştiğinde, yumurtalık dış yüzünde sadece endometriozis odakları oluşturabileceği gibi, yumurtalık içinde de kistik olşumlar, daha yaygın bilinen adıyla çikolata kistleri oluşturabilmektedir.shutterstock_72460030

Endometriosis görülme sıklığı yaklaşık olarak genel popülasyonda %10-15 iken, gebe kalmakta sıkıntı çeken hastalarda bu oran % 30-40’a çıkmaktadır.

Çikolata kisti olan hastaların, en sık başvuru nedenleri; ağrı, gebe kalmakta sıkıntı ya da kitledir. Ağrı, adet sırasında, adet dışı dönemde ya da cinsel ilişki esnasında olabilir ve hastalığın şiddeti ile ağrının şiddeti doğru orantılı değildir. Yani erken evre hastalıkta, çok şiddetli ağrı olabileceği gibi, ileri evre hastalık varlığında hiç ağrı şikayeti de olmayabilir. Hastalığın evrelemesi, karın içi yapışıklık şiddetine, yumurtalıklarda kist olup olmamasına göre 1’den 4’e kadar bir ölçekte yapılır ve evreleme ancak laparoskopi ile yapılabilmektedir. Laparoskopi sırasında, karın içi organlar arası yapışıklık durumu, endometriozis odaklarının varlığı, yumurtalıkta kist olup olmadığı ve büyüklüğü ile douglas boşluğu dediğimiz makat ile vajen arasındaki boşluğun kapalı olup olmamasına göre hastalık evrelenir. Evre-I olan rahatsızlıkta sadece batın içinde endometriozis odakları varken, Evre-IV olanlarda yumurtalıklarda endometrioma kisti ve karın içi organlar ( yumurtalıklar, tüpler ve barsaklar arasında) arasında yaygın yapışıklıklar olmaktadır.

Elbette her çikolata kisti saptanan hastada ameliyat gerekliliği bulunmamaktadır. Çünkü, en iyi ellerde yapılsa dahi, yumurtalığa yönelik yapılan her türlü cerrahi girişimde, sağlıklı yumurtalık dokusu da zarar görebileceği için, ancak gerekli ise müdahale yapılmalıdır. Biz kendi pratiğimizde, ancak çok şiddetli ağrı yakınması olan hastalarda ya da kist içeriğinin karın boşluğuna sızdığı, kist cidarı yırtılması durumunda operasyonu planlamaktayız.

Tüp bebek tedavisine hazırlık olarak kistlerin alınması tavsiye edilmemektedir. Çünkü çikolata kistlerinin bizzat kendisi ne yumurta kalitesi, ne de tutunabilirlik açısından bir olumsuzluk yüklememektedir. Aksine bu hastalar çoğunlukla düşük over rezervi olan hastalar oldukları için, yumurtalığa her cerrahi müdahale rezervi daha olumsuz etkileyebilmektedir.

Bizim de kendi hastalarımıza bu açıdan baktığımızda, 1000’e yakın çikolata kisti olan hastamızı geriye dönük olarak incelediğimizde gördük ki, endometrioma varlığı, ister erken evre, ister ileri evre olsun, ne gebe kalınabilirlik ne de düşük riski açısından bir olumsuzluk yüklememektedir.

ENDOMETRİOZİS YAYINIMIZ

Google+